<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/" xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom" version="2.0">
  <channel>
    <title>مشرق موعود</title>
    <link>http://www.mashreqmag.ir/</link>
    <description>مشرق موعود</description>
    <atom:link href="" rel="self" type="application/rss+xml"/>
    <language>fa</language>
    <sy:updatePeriod>daily</sy:updatePeriod>
    <sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
    <pubDate>Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0330</pubDate>
    <lastBuildDate>Wed, 25 Mar 2026 00:00:00 +0330</lastBuildDate>
    <item>
      <title>بررسی انتقادی نظریه عدم صحت اطلاق کلمه نیابت بر سفراء چهارگانه امام مهدی(عج) در عصر غیبت صغری</title>
      <link>http://www.mashreqmag.ir/article_255845.html</link>
      <description>یکی از مباحث پرچالش در تاریخ مهدویت، تبیین دقیق جایگاه حقوقی و شرعی سفرای چهارگانه امام زمان(عج) در عصر غیبت صغری است. برخی پژوهشگران با استناد به قرائن خاص، اطلاق لفظ &amp;amp;laquo;نیابت&amp;amp;raquo; بر این سفرا را نا درست دانسته و آنان را صرفاً &amp;amp;laquo;وکیل&amp;amp;raquo; یا &amp;amp;laquo;سفیر&amp;amp;raquo; می‌دانند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با تکیه بر منابع دست اول تاریخی و حدیثی و لغوی، به نقد و بررسی این نظریه پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که از نظر لغوی، میان &amp;amp;laquo;وکالت&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;نیابت&amp;amp;raquo; تباین کامل وجود ندارد و حتی معنای نیابت در ضمن معنای وکالت مفهوم می‌شود. همچنین از منظر تاریخی، واژه نیابت در عصر غیبت صغری میان شیعیان رایج بوده و حتی مدعیان دروغین نیز برای کسب اعتبار خود را &amp;amp;laquo;نائب&amp;amp;raquo; می‌نامیدند که نشان‌دهنده فهم عرفی از این لفظ در آن دوره است. علاوه بر این، با تکیه بر نصوص امامان معصوم(ع) همچون حدیث امام عسکری؟ع؟ در معرفی عثمان بن سعید به عنوان &amp;amp;laquo;خلیفه&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;قائم مقام&amp;amp;raquo;، و همچنین توقیع شریف &amp;amp;laquo;اما الحوادث الواقعه&amp;amp;raquo;، ثبوت نیابت خاصه یا گستردگی اختیارات برای سفرا اثبات می‌گردد. این مقاله استدلال می‌کند که عدم امکان اجرای تمامی اختیارات امام توسط سفرا، دلیل بر انکار اصل نیابت نیست، بلکه محدودیت‌های عملیاتی مانع از تحقق کامل اقتدار نیابتی در بیرون است، نه در اصل منصب.</description>
    </item>
    <item>
      <title>پوشش (لباس) امام مهدی (عج) و عدالت اجتماعی در عصر ظهور: تحلیل تطبیقی روایات شیعی</title>
      <link>http://www.mashreqmag.ir/article_255997.html</link>
      <description>پوشش و لباس، در فرهنگ اسلامی، تنها یک عنصر ظاهری نیست، بلکه بازتابی از باورهای دینی، هویت اجتماعی و موقعیت فرد در ساختار اعتقادی جامعه است. در روایات مهدوی، از پوشش و لباس ساده، خشن و زاهدانه‌ای برای امام زمان علیه‌السلام پس از ظهور سخن به میان آمده است، در حالی که در برخی روایات درباره سایر امامان شیعه، مانند امام رضا علیه‌السلام، به استفاده از لباس‌های نفیس و فاخر اشاره شده است. این تفاوت ظاهری در پوشاک، پرسش‌هایی جدی را ایجاد می‌کند: آیا پوشش زاهدانه امام مهدی علیه‌السلام با نقش جهانی و حکومتی او همخوان است؟ آیا استفاده از لباس‌های فاخر توسط دیگر امامان، با اصل ساده‌زیستی در سیره اهل‌بیت در تعارض نیست؟ این مقاله با روش تحلیل کیفی و تفسیری، با استناد به مجموعه‌ای از احادیث معتبر شیعه و برخی گزارش‌های تاریخی، به بررسی ابعاد گوناگون پوشش امام زمان علیه‌السلام در مقایسه با سیره پوشاکی دیگر معصومان می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهند که پوشش زاهدانه امام مهدی علیه‌السلام در دوران ظهور، نه‌تنها در تضاد با موقعیت سیاسی و اجتماعی ایشان نیست؛ بلکه خود عنصری تربیتی و ساختاری برای تحقق عدالت، هم‌دلی با توده‌ها و مقابله با اشرافی‌گری در جامعه جهانی مهدوی است. در مقابل، پوشش سایر امامان، تابع شرایط زمان، مکان و وضعیت حکومتی یا تقیه بوده و تناقضی با اصل زهد و معنویت ندارد. این پژوهش می‌کوشد تا الگویی متعادل میان ظاهر و باطن پوشش دینی ارائه دهد و پیام‌های تربیتی این سیره را برای جامعه معاصر بازخوانی کند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>نقد شبهات تصوف در باب آموزه مهدویت (با محوریت مهدویت نوعیه و تأویل مفهوم انتظار)</title>
      <link>http://www.mashreqmag.ir/article_253932.html</link>
      <description>آموزه مهدویت، به عنوان یکی از مهم‌ترین مبانی اعتقادی اسلام، همواره در معرض قرائت‌ها و تفسیرهای گوناگونی قرار گرفته است. در این میان، رویکرد برخی جریان‌های تصوف به این آموزه، منجر به شکل‌گیری شبهات و انحرافات بنیادینی شده است که اصالت و کارکردهای آن را به چالش می‌کشد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و نقد این شبهات، به طور خاص بر دو محور اساسی تمرکز می‌کند: نخست، نظریه &amp;amp;laquo;مهدویت نوعیه&amp;amp;raquo; که با انکار شخصیت معین و تاریخی امام موعود (عج)، آن را به یک مقام معنوی کلی و قابل تکرار در میان اقطاب و مشایخ صوفی تقلیل می‌دهد. دوم، تأویل مفهوم &amp;amp;laquo;انتظار&amp;amp;raquo; و عدول از معنای سازنده و اجتماعی آن به یک امر صرفاً باطنی و فردی که به انفعال و کناره‌گیری می‌انجامد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع اصیل اسلامی، به بررسی مبانی این دو دیدگاه و ارزیابی انتقادی آن‌ها می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این قرائت‌های صوفیانه، نه تنها با ادله متقن نقلی و عقلی در تضاد هستند، بلکه با تضعیف باور به منجی شخصی و تهی کردن انتظار از محتوای اجتماعی خود، پیامدهای زیان‌باری در حوزه نظر و عمل به دنبال داشته‌اند.</description>
    </item>
    <item>
      <title>بنیان‌های حقوق اساسی در حکومت مهدوی عجل الله تعالی فرجه براساس آموزه های اسلامی</title>
      <link>http://www.mashreqmag.ir/article_255887.html</link>
      <description>مسأله فرجام جهان، موعودگرایی و نیاز جوامع بشری به منجی برای رهاشدن از ظلم، بی‌عدالتی و دست‌یابی به پایانی سعادتمندانه، با قدرتی ماورائی، همواره و به‌طور مشخص‌ پس از بعثت انبیاء و ادیان الهی، مورد توجه بشر قرار گرفته و به‌تناسب وسعت زندگی اجتماعی و وقوع نابرابری و بی‌عدالتی، این احساس نیاز توسعه یافته است. اهمیت بررسی موضوع در این است که در اندیشه‌های دینی و غیردینی درباره فرجام جهان و انسان معاصر، جدی مطرح و بخش قابل توجهی از جنگ‌ها، توسعه‌طلبی‌ها و بحران‌ها در چارچوب اندیشه‌های موعودگرایی قابل تحلیل است.این پدیده در دو مکتب &amp;amp;laquo;خداگرایانه&amp;amp;raquo; بر مبنای الهیات: یهود، مسیحیت و اسلام (شیعی و سنی)؛ و &amp;amp;laquo;مادی‌گرایانه&amp;amp;raquo; بر مبنای مکاتب بشری: لیبرالیسم و مارکسیسم قابل دسته‌بندی است. از خصائص اصلی مکاتب مادی‌گرا، این جهانی و انسان‌محور بودن است. مهمترین خصائص مکاتب خداگرایانه، &amp;amp;laquo;الهی‌بودن فرجام جهان، منجی و دادگستر&amp;amp;raquo; و &amp;amp;laquo;جهانی و یگانه‌بودن حکومت&amp;amp;raquo; است؛ اسلام مبنا را دین اسلام، کتاب را قرآن، منجی را &amp;amp;laquo;مهدی&amp;amp;raquo; از فرزندان پیامبر اسلام (ص)، و حکومتش را جهانی می‌داند؛ با این تفاوت که اهل تسنن می‌گوید: &amp;amp;laquo;مهدی&amp;amp;raquo; متولد نشده؛ اما شیعه معتقد است که متولد شده و از نسل پیامبر و فرزند امام (یازدهم) حسن عسکری علیه السلام است. مهم‌ترین مسأله پژوهش حاضر، بنیان‌های حقوق اساسی در حکومت مهدوی است. فرضیه‌ این است که توحید، تشریع و نبوت، کرامت ذاتی انسان و ... از بنیان‌های حقوق اساسی در حکومت مهدوی است.در این تحقیق سعی شده، با روش کتابخانه‌ای، کتاب‌ها و اسناد تفسیری و روائی مرتبط بررسی، تحلیل و انجام شود.</description>
    </item>
    <item>
      <title>مبانی فقهی حکومت مهدوی؛ گذار از فقه فردی به فقه تمدنی در عصر ظهور (با تأکید بر نقد آرای شهید سید محمد صدر)</title>
      <link>http://www.mashreqmag.ir/article_255888.html</link>
      <description>فقه امامیه، به‌مثابه دانشی پویا و پاسخگو، نه‌تنها در عصر غیبت برای اداره جامعه اسلامی چارچوب‌های حکمرانی ترسیم کرده، بلکه با نگاه به افق تمدنی ظهور، ظرفیت‌های بی‌نظیری برای تبیین نظام حکمرانی مهدوی دارد. در میان اندیشمندانی که به‌طور نظام‌مند به این عرصه ورود کرده‌اند، سید محمد صدر (۱۳۲۲-۱۳۷۷ش) با تألیف &amp;amp;laquo;موسوعة الامام المهدی(عج)&amp;amp;raquo; در چهار جلد (تاریخ الغیبة الصغری، تاریخ الغیبة الکبری، تاریخ ما بعد ظهور و الیوم الموعود) گامی بلند در جهت تدوین فقه حکمرانی مهدوی برداشته است. جلد سوم این موسوعه با عنوان &amp;amp;laquo;تاریخ ما بعد ظهور&amp;amp;raquo; که در سال ۱۴۱۲ق (۱۹۹۲م) در ۶۸۰ صفحه منتشر شده، به‌طور خاص به تبیین وقایع پس از ظهور و نظام حکمرانی حضرت مهدی(عج) اختصاص یافته است. پرسش اصلی این پژوهش آن است که مبانی فقهی حکومت امام زمان(عج) در اندیشه سید محمد صدر چیست و مهم‌ترین نقدهای وارد بر آرای ایشان در این زمینه کدام‌اند؟ فرضیه مقاله بر این استوار است که سید محمد صدر با رویکردی تاریخی‑تحلیلی و با تکیه بر روش اجتهادی، نظام حکمرانی مهدوی را بر اصولی چون ولایت مطلقه الهی، عدالت محوری، نفی سلطه و جامعیت دین استوار ساخته است؛ با این حال، آرای ایشان با نقدهایی از جمله: (الف) نگاه تاریخی‑روایی صرف و غفلت از ابعاد نظام‌سازی فقهی، (ب) عدم تبیین دقیق نسبت فقه عصر غیبت با فقه عصر ظهور، (ج) فروکاستن حکومت مهدوی به احکام جزیره‌ای و (د) نادیده‌انگاری نقش مردم در نظام مهدوی مواجه است.</description>
    </item>
  </channel>
</rss>
