مشرق موعود

مشرق موعود

تفسیر تطبیقی ابن‌عربی و جوادی آملی از «بقیة الله» در آیۀ 86 هود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار رشته عرفان اسلامی و اندیشه امام خمینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
2 دانشجوی دکتری عرفان اسلامی و اندیشه امام خمینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
چکیده
در آیۀ 86 سوره مبارکۀ هود از «بقیة الله» سخن رفته است: «بَقِیَّتُ اللَّهِ خَیْرٌ لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ». تفسیر این عبارت در میان مفسران بحث‌برانگیز شده است. بر اساس برخی روایات در منابع شیعه مراد از این عبارت حضرت مهدی (ع) است که حجت برجای‌ماندۀ الهی است. این پژوهش به بررسی حقیقت «بقیة الله» در آیۀ 86 سورۀ هود از منظر ابن‌عربی و جوادی آملی می‌پردازد. از رهگذر این پژوهش نشان داده می‌شود که این دو اندیشمند حضرت مهدی (ع) را مصداق بقیة الله در آیۀ پیش‌گفته دانسته‌اند. البته میان دیدگاه این دو دانشور تفاوت‌هایی هم وجود دارد. برای نمونه آیت‌الله جوادی آملی دیدگاه خود مبنی بر اینکه حضرت مهدی (ع) مصداق بقیة الله است را به روایات مستند می‌کند، ولی ابن‌عربی همان دیدگاه را بدون ذکر روایات مرتبط و با بیان حکمی بیان کرده است که این احتمالاً ناشی از شرائط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی حاکم بر زمان ابن‌عربی بوده است که بیان عقیدۀ تشیع جرم تلقی شده می‌شده است.
کلیدواژه‌ها