هیاتعلمی و استادیار دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران
چکیده
انقلاب تحولی پیچیده و عمیق است که در آن قدرت از طریق غیرمسالمتآمیز تغییر میکند. در هر انقلاب سه رکن اصلی وجود دارد که از طریق همافزایی نقش خود را ایفا میکنند. این سه رکن عبارتند از ایدئولوژی، رهبری و مردم. یکی از مسائل مهم هر انقلاب، نقش و گسترۀ رهبری آن است. نویسنده در این مقاله با استفاده از روش سنجشی _ مقایسهای درصدد بررسی نقش و به ویژه گستره رهبری در انقلاب اسلامی ایران و انقلاب فوریه 1917 روسیه است. در حالی که در انقلاب اسلامی ایران رهبری امام خمینی؟ره؟ فراگیر و دربرگیرنده جلوههای مختلف فکری، بسیجگر و مدیر بود، در انقلاب فوریه1917 روسیه، این گستردگی و فراگیری رهبری در هر سه مرحله نهضت، انقلاب و نظامسازی وجود نداشت و رهبری در این انقلاب به مرحله بعد از پیروزی انقلاب محدود میشد. روش پژوهش مقایسهای _ سنجشی است. در این روش نویسنده افزون بر همگونیها و اشتراکات، درصدد بررسی ناهمگونیها و افتراقات در خصوص انقلاب و رهبری در دو کشورایران و روسیه است. یافته پژوهش عبارت از این است در حالی که در انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی به عنوان رهبر انقلاب هر سه جلوه رهبری فکری، بسیجگر و سیاستگذاری انقلاب اسلامی را به صورت تام عهدهدار بود، در انقلاب فوریه 1917روسیه افزون بر تعدد رهبران، تجمیع جلوههای رهبری وجود نداشت.