2
دکتری تاریخ تشیع اثنی عشری و پژوهشگر تاریخ اهلبیت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی قم، ایران
3
دکتری تاریخ اسلام دانشگاه باقرالعلوم؟ع؟ قم، ایران
چکیده
دوره غیبت صغری به عنوان دوران گذار از حضور به غیبت امام (ع) از آنرو اهمیت مییابد که بخشی از اصول اندیشه امامیه در این دوران پایهگذاری گردیده است. این دوره به دلیل عدم دسترسی عمومی شیعیان به امام، وکیلان به عنوان کانال ارتباطی میان ایشان و جامعه شیعه معرفی گردیده و بخشی از عناصر کلیدی تفکر امامیه به وسیله سفیران به شیعیان منتقل گردیده است. اینکه وکیلان چه مضامین و آموزههایی را به امامیه منتقل نموده و یا در مسیر انتقال آنها فعال بودهاند؛ سوالی است که با استناد به متون روایی و رجالی تاریخ شیعه در این پژوهش به دنبال یافتن پاسخ آن هستیم. به نظر میرسد با توجه به نقش کلیدی ارتباطی که وکیلان در این دوران ایفا مینمودند، بررسی این مضامین کمک خواهد کرد تا درک بهتری از روند شکلگیری مفاهیم شیعی و نقش وکیلان چهارگانه در ترویج و تثبیت اصول شیعه پیدا کنیم. یقینِ سفیران به ولادت و غیبت امام و القاء آن به مخاطبان خود از طریق بیان گزارشهایی از دیدار با امام(ع) و محافظت کامل از نام و نشان امام دوازدهم به گونهای که یکی از اصلیترین مسائلی که به وسیله ایشان بر آن تأکید میشد نهی از نام بردن از امام بود؛ مهمترین آموزههایی است که به وسیله ایشان تولید و به جامعه شیعه عرضه گردیده، و از آن طریق سبب تقویت بنیه اعتقادی شیعه به وجود امام دوازدهم در آن روزگار و پس از آن شده است.