مشرق موعود

مشرق موعود

حکمرانی ولی فقیه حکمرانی زمینه‌ساز ظهور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد تمام و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.
2 دانش‌آموخته سطح چهار امامت‌پژوهی، قم، ایران.
چکیده
از جمله وظایف مهم مردم و منتظران در عصر غیبت، بحث زمینه‌سازی ظهور است. اهتمام‌ورزی و فراگیری بحث زمینه‌سازی ظهور در میان بارومندان اسلامی نشان از تأثیرگذاری و ضروری بودن آن دارد. در واقع زمینه‌سازی ظهور در دو ساحت فردی و اجتماعی قابل بیان است که در ساحت اجتماعی، عالی‌ترین و کاربردی‌ترین نوع زمینه‌سازی، تشکیل حکمرانی اسلامی با هدایتگری ولی فقیه به عنوان نماینده امام زمان(عج) است. پیرامون حکمرانی ولی فقیه به عنوان حکمرانی زمینه‌ساز سه نگرش مطرح شده است. نگرش اول که براساس ملاک فراگیری ظلم و جور پایه‌گذاری می‌شود نفی‌کننده هر حرکت اصلاحی از جمله حرکت ولی فقیه برای زمینه‌سازی ظهور است. نگرش دوم برخلاف نگرش اول، گرچه موافق هر نوع حرکت‌های اصلاحی از جمله حکمرانی ولی فقیه بوده ولی خود باز به دو قسم مختلف تقسیم می‌شود. قسم اول که براساس معیار ثابت بودن زمان ظهور و عدم تغییر آن با افعال و اعمال مردم سنجیده می‌شود، حکم به عدم تأثیرگذاری حکمرانی ِولی فقیه در رخداد ظهور و تقدم‌بخشی آن می‌کند. قسم دوم که براساس قانون شناور بودن زمان ظهور و تغییر پیدا کردن آن توسط اعمال و رفتار مردم، محاسبه می‌شود، رأی به تأثیرگذاری حکمرانی ولی فقیه و هر حرکت اصلاحی در رخداد ظهور و تقدم‌بخشی آن داده می‌شود. پس در این‌جا سه نگرش«نفی حکمرانی زمینه‌ساز»، «نفی اثربخشی حکمرانی زمینه‌ساز در ظهور» و «تحقق اثربخشی حکمرانی زمینه‌ساز در ظهور» مطرح است که نگرش سوم همان نگرش مختار است که برای تحقیق و پژوهش آن در جمع‌آوری اطلاعات از فن کتابخانه‌ای و اسنادی و در پردازش اطلاعات از روش توصیفی و تحلیلی استفاده می‌شود.
کلیدواژه‌ها

منابع

-      ابن بابویه، محمدبن علی. (1395ق). کمال‌الدین و تمام‌النعمه. تهران: اسلامیه.
-      ابن حنبل، احمد‌بن محمد. (بی‌تا). مسند حنبل. بیروت: دار صادر.
-      الآبری، محمد‌بن حسین. (1430ق). مناقب الشافعی. عمان: دار الاثریه.
-      آصفی، محمد مهدی. (1418ق). انتظار الموجه. بیروت: الغدیر.
-      بنی‌هاشمی، سیدمحمد. (1384). راز پنهانی و رمز پیدایی. تهران: نیک معارف.
-      بور، مارک. (1397). حکمرانی. (عرفان مصلح و زهره کریمیان، مترجم). تهران: نشر کرگدن.
-      حر عاملی، محمدبن حسن. (1425ق). إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات‌. بیروت: اعلمی.
-      حلی، حسن ‌بن یوسف. (1413ق). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. تحقیق: حسن حسن‌زاده آملی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1370). بیانات در اجتماع مردم قم. https://khl.ink/f/2586
-      حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1378). بیانات در دیدار جمعی از بسیجیان. https://khl.ink/f/2983
-       حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1379الف). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز میلاد خجسته امام زمان؟عج؟. https://khl.ink/f/3034
-      حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1379ب). بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم در سالروز عید سعید غدیر خم‌. https://khl.ink/f/3056
-      حسینی خامنه‌ای، سیدعلی. (1396). ما منتظریم. به اهتمام: حسن ملایی. قم: بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود.
-      خسروپناه، عبدالحسین. (1402). حکمرانی قبیله‌ای. مجله خردورزی. شماره(2) صص21ـ12
-      سروش ، عبدالکریم. (1376). مدارا و مدیریت. تهران: مؤسسه فرهنگی صراط.
-      صافی گلپایگانی، لطف‌الله. (1422ق). منتخب الاثر. قم: مکتبة آیت‌الله الصافی الگلپایگانی.
-      صدر، سید محمدباقر. (1379). رهبری بر فراز قرون. تحقیق: عبدالجبار شراره، (مصطفی شفیعی، مترجم). تهران: موعود عصر.
-      طبرسی، احمدبن علی. (1403ق). الاحتجاج. مشهد: المرتضی.
-      طوسی، محمدبن حسن. (1417ق). الغیبه. قم: مؤسسة المعارف الاسلامیه.
-      عیاشی، محمدبن مسعود. (1380ق). تفسیر عیاشی. تهران: مکتبه العلمیه الاسلامیه.
-      فقیه ایمانی، محمدباقر. (1381). شیوه‌های یاری قائم آل محمد؟ص؟. اصفهان: عطر عترت.
-       لک‌زایی، نجف و همکاران. (1403). موضوع‌شناسی فقهی حکمرانی دینی. فصل‌نامه دین و قانون. 12(43)، 51-78. doi: 10.225/qjrl.2024.243
-      مجلسی، محمدباقر. (1403ق). بحارالانوار. بیروت: داراحیاء تراث العربی.
-      مرکز مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.(1369). در مکتب جمعه. تهران : وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
-      مغربی، قاضی نعمان. (1409ق). شرح الاخبار. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      مکارم شیرازی، ناصر. (1386). حکومت جهانی امام زمان؟ع؟. قم: نسل جوان.
-      موسوی اصفهانی، محمدتقی. (1387). مکیال المکارم. قم: انتشارات مسجد مقدس جمکران.
-      نعمانی، محمدبن ابراهیم. (1379ق). الغیبه. تهران: نشر صدوق.
هاشمی خویی، حبیب‌الله. (1400ق). منهاج البراعه. تهران: مکتبة الاسلامیه.