مشرق موعود

مشرق موعود

تصویرپردازی سبک زندگی منتظرانه در دوران پیش از ظهور؛ مورد مطالعه کتاب معجم احادیث الامام المهدی(عج)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استاد دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران
2 استاد گروه تبلیغ و ارتباطات دانشکده معارف اسلامی فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع) ، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع) ، تهران، ایران.
چکیده
پس از انقلاب اسلامی ایران، تمدن اسلامی دگربار و در قالب تمدن نوین اسلامی، با پیشگامی جمهوری اسلامی ایران و با هدف رسیدن به قله تمدنی خود، ظهور حضرت امام عصر(عج)، احیا گردید. تمدنی که علاوه بر جنبه سخت‌افزاری، نیاز به جنبه نرم‌افزاری نیز دارد که عبارت است از بهره‌گیری از روش مناسب سبک زندگی که مبتنی بر آموزه‌های اسلامی و منطبق با شرایط و اقتضائات روز باشد. از طرفی حجم عظیم روایات معتبر و مربوط به دوران ظهور، چنانچه با رویکردی کاربردی مورد استفاده قرار گیرد، کاربرد پیشینی به خود گرفته و می‌توان از رهنمودهای آنان در جهت مواجهه با بحران‌ها و تحولات دوران پیش از ظهور استفاده نمود. بر همین مبنا در پژوهش حاضر تلاش شده است تا با تصویرپردازی روایات مربوط به دوران پیش از ظهور در کتاب معجم احادیث امام المهدی(عج) و تحلیل آنان، سبک زندگی منتظرانه مورد بررسی قرار گیرد. در این راستا 228 مورد از روایات این کتاب با استفاده از روش تحلیل محتوای جهت‌دار تحلیل شده و در نهایت 12 مؤلفه توحید و مبانی معرفتی، ولایت محوری، تولی و تبری، رعایت احکام و مقررات دینی، التزام به حکومت اسلامی، اخلاق فردی و خانوادگی، اخلاق اجتماعی، نفی سبیل و مقابله با ظلم، عدالت محوری، مواسات و همیاری، شناخت امام (ع) و دوران غیبت و نیز شناخت نشانه‌ها در سبک زندگی منتظرانه به دست آمد و در نهایت نسبت به تصویر هریک از مؤلفه‌ها توضیحاتی ارائه گردید.
کلیدواژه‌ها

منابع

قرآن کریم
-      اصفهانیان، سعید. (1393). تفاوت انتظار فعال و منفعل بر مبنای تعبیر قرآنی «فَاصْبِرْ کَمَا صَبَرَ أُوْلُوا الْعَزْمِ». ایکنا، https://iqna.ir/005wLi
-      پورعزت، علی‌اصغر و همکاران. (1397). اتخاذ رویکرد واقع‌گرایی انتقادی برای تصویرپردازی از آینده، براساس مختصات حکومت عدل مهدوی. انتظار موعود. دوره 18، شماره 62، شماره پیاپی 62.
-      تونه‌ای، مجتبی. (1388). موعودنامه: فرهنگ الفبایی مهدویت. قم:میراث ماندگار.
-      جباران، محمدرضا. (۱۳۹3). تحلیل مفهومی سبک زندگی. قبسات. دوره بیستم، شماره 75.
-      حرانی، ابن شعبه. (1380) تحت العقول عن آل الرسول؟عهم؟.  (بهراد جعفری، مترجم)، دار الکتب الاسلامیه.
-      حسینی خامنه‌ای، سید علی. (1376). بیانات در دیدار ایثارگران در سالروز ورود آزادگان به میهن اسلامی، https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=2849
-      حسینی خامنه‌ای، سید علی. (1391). بیانات در دیدار جوانان استان خراسان شمالی، https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=21252
-      حسینی خامنه‌ای، سید علی. (1394). بیانات در دیدار ائمه جمعه سراسر کشور. https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=31847
-      حسینی خامنه‌ای، سید علی. (1401). بیانات در دیدار دانش آموزان، https://farsi.khamenei.ir/speech-content?id=51259
-      حیدری کاشانی، محمدباقر. (1385). نسل طوفان. زلال کوثر.
-      دانشنامه آکسفورد. (1387). مدخل: تصویر، انتشارات دانشیار.
-      شبدینی، محمد و همکاران. (۱۳۹۴). مؤلفه‌ها و شاخص‌های سبک زندگی اسلامی، انتشارات زمزم هدایت وابسته به پژوهشکده علوم اسلامی امام صادق؟ع؟.
-      عبدالحمید، مهدی. (۱۳۸۸). تصویرپردازی از فرهنگ اداری حاکم بر سازمان‌های مطلوب در پرتو سیره و گفتار علوی . (پایان‌نامه کارشناسی ارشد). دانشکده دانشگاه امام صادق؟ع؟، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت.
-      عیوضی، محمد رحیم. (۱۳۹۵). روند رویداد و تصویرسازی کلیدواژه‌های مهم در آینده‌پژوهی. مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت.
-      فاضل، قانع. (۱۳۹۲). سبک زندگی، ضرورت‌ها و راهبردها. فصل‌نامه تخصصی محفل. شماره۸، معاونت پژوهشی حوزه علمیه تهران
-      کاویانی، محمد. (۱۳۹۱). سبک زندگی اسلامی و ابزار سنجش آن. قم: انتشارات پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
-      کلینی، محمد بن یعقوب. (1385). اصول کافی. (محمدباقر کمره‌ای، مترجم) تهران: انتشارات اسوه.
-      کمیجانی، داوود. (۱۳۸۴). طرح پژوهشی بررسی مبانی آینده‌پژوهی دینی و غیردینی. نشریه بشری، شماره 50.
-      گودرزی. غلامرضا. (۱۳۸۹). تصمیم‌گیری استراتژیک مطالعه موردی رویکرد موعودگرایی شیعه. دانشگاه امام صادق؟ع؟.
-      گودرزی، غلامرضا. (۱۳۸۳). طراحی مدل تصمیم‌گیری استراتژیک در حوزه سیاست‌گذاری مبتنی بر انتظار موعود در شیعه امامیه، طرح پژوهشی تهران دانشگاه امام صادق؟ع؟.
-      مصباح یزدی، محمدتقی. (۱۳۶۸). آموزش فلسفه دوره. مرکز چاپ و نشر سازمان انقلاب اسلامی.
-      مقصودی، محمد. (1401). محتوا چیست؟ محتوای دیجیتال به چه معناست؟ نیک نویس. https://niknevis.com/academy/what-is-content
-      ملایی، حسن. (1393). کاوشی مفهوم شناسانه در سبک زندگی منتظرانه. نشریه انتظار موعود. دوره14، شماره44.
-      ملایی، حسن . (1395). سبک زندگی منتظرانه. قم: انتشارات مرکز تخصصی مهدویت.
-      موسسه معارف اسلامی. (1386). معجم احادیث الإمام المهدی؟عج؟. قم: انتشارات مسجد مقدس جمکران.
-      مهدوی کنی، محمد سعید. (۱۳۸۶). مفهوم سبک زندگی و گستره آن در علوم اجتماعی، فصل‌نامه تحقیقات فرهنگی. سال اول، شماره ۱.
-      مهدوی کنی، محمدسعید. (1387). دین و سبک زندگی: مطالعه موردی شرکت‌کنندگان در جلسات مذهبی. دانشگاه امام صادق؟ع؟
-      نعمانی، محمد بن ابراهیم. (1400). غیبت نعمانی . (مجتبی عزیزی، مترجم) قم: کتاب جمکران.
-      مومنی راد. اکبر و همکاران. (1392). تحلیل محتوای کیفی در آیین پژوهش: ماهیت، مراحل و اعتبار نتایج. اندازه گیری تربیتی، سال چهارم، شماره 14.
-      همایون، محمدهادی. (1390). تاریخ تمدن و ملک مهدوی.  انتشارات دانشگاه امام صادق؟ع؟.
-      Babbie, E.(1992), The practice of social research, New York, Macmillan.
-      Cambridge dictionary online. Address: https://dictionary.cambridge.org/
-      J.R. Curtis, M.D. Wenrich, J.D. Carline, S.E. Shannon, D.M. Ambrozy, & P.G. Ramse (2001) "Understanding physicians skills at providing end- of- life care:Perspectives of Patients, Families, and health care workers", Journal of General Internal Medicine, vol 16, p. 41-49
W. James Potter &Deborah Levine-Donnerstein(2009) , Rethinking validity and reliability in content analysis.