مشرق موعود

مشرق موعود

بررسی امکان صدور فسق و حضور فاسقان در جامعه موعود

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی و استاد یاردانشگاه صنعتی قم، ایران
2 فارغ التحصیل سطح 4 مهدویت، موسسه آینده روشن، قم، ایران
3 دانش پژوه سطح 4 مهدویت، مرکز تخصصی موعود عج، قم ، ایران
چکیده
بنا بر آیات و روایات بعد از تشکیل حکومت مهدوی تحولات عظیم علمی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، به گونه ای بی نظیر، در جامعه موعود ایجاد می شود، اما با وجود همه این تحولات مثبت، سوال این است که آیا ارتکاب فسق و گناه در چنین جامعه ای امکان دارد یا اینکه به کلی فسق در جامعه موعود منتفی می گردد؟ طبق نتایج این پژوهش، صدور فسق در جامعه موعود از نظر عقلی، امکان ذاتی و وقوعی دارد و از لحاظ نقلی، از آیات متعدی از قرآن کریم استفاده می شود که فسق در جامعه موعود محقق می شود و فاسقان نیز حضور خواهند داشت همچنین روایات متعددی هم دلالت بر وقوع فسق و وجود فاسقان در چنین جامعه موعودی دارند. در نقطه مقابل، روایاتی دلالت بر انتفاء صدور فسق در جامعه موعود دارند. وجه جمع میان این دو دسته از ادله این است که اخبار دال بر انتفاء صدور فسق در جامعه موعود را حمل بر ندرت صدور فسق در جامعه موعود کنیم، بدین بیان که در حکومت مهدوی با تضعیف زمینه های صدور فسق و تقویت زمینه های صدور اعمال صالح، به حدی فضای جامعه عاری از معاصی می شود که گویا فسق جزئی که صادر می شود، به حساب نیامده و منتفی است. این مقاله با روش کتابخانه ای و به شیوه توصیفی و تحلیلی نگاشته شده است.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم

نهج البلاغه

-     ابن بابویه، محمدبن على. (1362). الخصال. قم: جامعه مدرسین.

-     ابن بابویه، محمدبن على. (1376). الأمالی. تهران: کتابچی.

-     ابن بابویه، محمدبن على. (1378ق). عیون أخبار الرضا؟ع؟. تهران: جهان.

-     ابن بابویه، محمدبن على. (1385). علل الشرائع. قم: داوری.

-     ابن بابویه، محمدبن على. (1395ق). کمال الدین و تمام النعمة. تهران: اسلامیه.

-     ابن بابویه، محمدبن على. (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.

-     ابن فارس، ابوالحسین أحمد. (1404ق). معجم مقاییس اللغة. قم: مکتبة الاعلام الاسلامیه.

-     ابن کثیر. اسماعیل بن عمر. (1419ق). تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دارالکتب العلمیه.

-     ابن منظور، محمدبن مکرم. (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر.

-     الهی‌نژاد، حسین. (1394). تاملی بر نظریه وجود اهل کتاب در دوران حکومت جهانی امام زمان؟عج؟. انتظار موعود. (49)

-     انصاری، خواجه عبدالله. (1371). کشف الاسرار و عدة الابرار. امیرکبیر.

-     برقى، احمدبن محمدبن خالد. (1371ق). المحاسن. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-     جمعی از علماء. (1381). اصول ستة عشر. قم: دارالحدیث.

-     جوادی آملی، عبدالله. (1399). تفسیر تسنیم. قم: مرکز نشر اسراء.

-     حر عاملى، محمدبن حسن. (1425ق). إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات. بیروت: اعلمی.

-     خزاز رازى، على بن محمد. (1401ق). کفایة الأثر فی النصّ على الأئمة الإثنی عشر. قم: بیدار.

-     راغب اصفهانى، حسین بن محمد. (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. دمشق: دار القلم.

-     زکی، زهره و عظیمی‌فر، علیرضا. (1403). بررسی تفسیری آیه 55 سوره نور بر حاکمیت الهی صالحان بر زمین با رویکرد تطبیقی. نشریه قرآنی کوثر، 24(1)، صص 65-84.

-     زمخشرى، محمود. (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل وعیون الأقاویل فى وجوه التأویل. بیروت: دارالکتاب العربی.

-     سبزواری، ملا هادی. (1369). شرح المنظومه. تهران: نشر ناب.

-     شاهدی، غفار. (1382). اختیار و اراده در عالم برزخ. کلام اسلامی. (47)

-     طباطبایی، سید محمدحسین. (1436ق). بدایة الحکمة. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.

-     طباطبایی، سید محمدحسین. (1374)،  مترجم تفسیر المیزان(سید محمدباقر موسوی همدانی، مترجم). قم: دفتر انتشارات اسلامی.

-     طبری، محمدبن جریر. (1412ق). جامع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالمعرفه.

-     طبسى، نجم‌الدین. (1386). نشانه‏هایى از دولت موعود. قم: بوستان کتاب.

-     طوسی، محمدبن حسن. (1389). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار احیاء تراث العربی.

-     عزیز بیگی، محمد. (1399). وضعیت تکلیف و گناه در عصر مهدوی. پایان‌نامه سطح سه. قم: مرکز تخصصی مهدویت قم.

-     فراهیدى، خلیل بن أحمد. (1409ق). کتاب العین. قم: هجرت.

-     قرطبی، محمدبن احمد. (1417ق). الجامع لاحکام القرآن. بیروت: دارالکتب العلمیه.

-     کلینى، محمدبن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.

-     مجلسى، محمدباقر.(1403ق). بحارالأنوار. بیروت: دار احیاء تراث العربی.

-     مدرسه فقاهت، استاد غلامرضا فیاضی، شرح بدایه الحکمه، موضوع اقسام امکان.

-     المراغی، احمد مصطفی. (1400ق). تفسیر المراغی. قم: دارالفکر.

-     مصباح یزدی، محمد تقی. (1388). آموزش فلسفه، قم: بی‌نا.

-     مفید، محمد بن محمد. (1413ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد. کنگره شیخ مفید.

-     مکارم شیرازى، ناصر. (1374). تفسیر نمونه‏. تهران: دارالکتب الإسلامیة.

-     مکارم شیرازى، ناصر. (1386). حکومت جهانى مهدى؟عج؟. قم: نسل جوان.

-     موسوی خمینی، سید روح‌الله. (1378). معاد از دیدگاه امام خمینی. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؟ره؟.

-     نعمانی، محمدبن ابراهیم. (1397ق). الغیبة. تهران: صدوق.

-     یعقوب، امیل بدیع. (1998م). موسوعة الصرف و النحو والاعراب. بی‌جا: بی‌نا.

منابع

قرآن کریم
نهج البلاغه
-      ابن بابویه، محمدبن على. (1362). الخصال. قم: جامعه مدرسین.
-      ابن بابویه، محمدبن على. (1376). الأمالی. تهران: کتابچی.
-      ابن بابویه، محمدبن على. (1378ق). عیون أخبار الرضا؟ع؟. تهران: جهان.
-      ابن بابویه، محمدبن على. (1385). علل الشرائع. قم: داوری.
-      ابن بابویه، محمدبن على. (1395ق). کمال الدین و تمام النعمة. تهران: اسلامیه.
-      ابن بابویه، محمدبن على. (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      ابن فارس، ابوالحسین أحمد. (1404ق). معجم مقاییس اللغة. قم: مکتبة الاعلام الاسلامیه.
-      ابن کثیر. اسماعیل بن عمر. (1419ق). تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دارالکتب العلمیه.
-      ابن منظور، محمدبن مکرم. (1414ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر.
-      الهی‌نژاد، حسین. (1394). تاملی بر نظریه وجود اهل کتاب در دوران حکومت جهانی امام زمان؟عج؟. انتظار موعود. (49)
-      انصاری، خواجه عبدالله. (1371). کشف الاسرار و عدة الابرار. امیرکبیر.
-      برقى، احمدبن محمدبن خالد. (1371ق). المحاسن. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
-      جمعی از علماء. (1381). اصول ستة عشر. قم: دارالحدیث.
-      جوادی آملی، عبدالله. (1399). تفسیر تسنیم. قم: مرکز نشر اسراء.
-      حر عاملى، محمدبن حسن. (1425ق). إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات. بیروت: اعلمی.
-      خزاز رازى، على بن محمد. (1401ق). کفایة الأثر فی النصّ على الأئمة الإثنی عشر. قم: بیدار.
-      راغب اصفهانى، حسین بن محمد. (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. دمشق: دار القلم.
-      زکی، زهره و عظیمی‌فر، علیرضا. (1403). بررسی تفسیری آیه 55 سوره نور بر حاکمیت الهی صالحان بر زمین با رویکرد تطبیقی. نشریه قرآنی کوثر، 24(1)، صص 65-84.
-      زمخشرى، محمود. (1407ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل وعیون الأقاویل فى وجوه التأویل. بیروت: دارالکتاب العربی.
-      سبزواری، ملا هادی. (1369). شرح المنظومه. تهران: نشر ناب.
-      شاهدی، غفار. (1382). اختیار و اراده در عالم برزخ. کلام اسلامی. (47)
-      طباطبایی، سید محمدحسین. (1436ق). بدایة الحکمة. قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه قم.
-      طباطبایی، سید محمدحسین. (1374)،  ترجمه تفسیر المیزان(سید محمدباقر موسوی همدانی، مترجم). قم: دفتر انتشارات اسلامی.
-      طبری، محمدبن جریر. (1412ق). جامع البیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دارالمعرفه.
-      طبسى، نجم‌الدین. (1386). نشانه‏هایى از دولت موعود. قم: بوستان کتاب.
-      طوسی، محمدبن حسن. (1389). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار احیاء تراث العربی.
-      عزیز بیگی، محمد. (1399). وضعیت تکلیف و گناه در عصر مهدوی. پایان‌نامه سطح سه. قم: مرکز تخصصی مهدویت قم.
-      فراهیدى، خلیل بن أحمد. (1409ق). کتاب العین. قم: هجرت.
-      قرطبی، محمدبن احمد. (1417ق). الجامع لاحکام القرآن. بیروت: دارالکتب العلمیه.
-      کلینى، محمدبن یعقوب. (1407ق). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
-      مجلسى، محمدباقر.(1403ق). بحارالأنوار. بیروت: دار احیاء تراث العربی.
-      مدرسه فقاهت، استاد غلامرضا فیاضی، شرح بدایه الحکمه، موضوع اقسام امکان.
-      المراغی، احمد مصطفی. (1400ق). تفسیر المراغی. قم: دارالفکر.
-      مصباح یزدی، محمد تقی. (1388). آموزش فلسفه، قم: بی‌نا.
-      مفید، محمد بن محمد. (1413ق). الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد. کنگره شیخ مفید.
-      مکارم شیرازى، ناصر. (1374). تفسیر نمونه‏. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
-      مکارم شیرازى، ناصر. (1386). حکومت جهانى مهدى؟عج؟. قم: نسل جوان.
-      موسوی خمینی، سید روح‌الله. (1378). معاد از دیدگاه امام خمینی. مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی؟ره؟.
-      نعمانی، محمدبن ابراهیم. (1397ق). الغیبة. تهران: صدوق.
-      یعقوب، امیل بدیع. (1998م). موسوعة الصرف و النحو والاعراب. بی‌جا: بی‌نا.