آموزه مهدویت، به عنوان یکی از مهم‌ترین مبانی اعتقادی اسلام، همواره در معرض قرائت‌ها و تفسیرهای گوناگونی قرار گرفته است. در این میان، رویکرد برخی جریان‌های تصوف به این آموزه، منجر به شکل‌گیری شبهات و انحرافات بنیادینی شده است که اصالت و کارکردهای آن را به چالش می‌کشد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی و نقد این شبهات، به طور خاص بر دو محور اساسی تمرکز می‌کند: نخست، نظریه «مهدویت نوعیه» که با انکار شخصیت معین و تاریخی امام موعود (عج)، آن را به یک مقام معنوی کلی و قابل تکرار در میان اقطاب و مشایخ صوفی تقلیل می‌دهد. دوم، تأویل مفهوم «انتظار» و عدول از معنای سازنده و اجتماعی آن به یک امر صرفاً باطنی و فردی که به انفعال و کناره‌گیری می‌انجامد. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استناد به منابع اصیل اسلامی، به بررسی مبانی این دو دیدگاه و ارزیابی انتقادی آن‌ها می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد که این قرائت‌های صوفیانه، نه تنها با ادله متقن نقلی و عقلی در تضاد هستند، بلکه با تضعیف باور به منجی شخصی و تهی کردن انتظار از محتوای اجتماعی خود، پیامدهای زیان‌باری در حوزه نظر و عمل به دنبال داشته‌اند.